Milli mənsubiyyətin ən uca zirvəsi

 Ana dilimiz xalqın keçdiyi bütün tarixi mərhələdə onunla birgə olmuş, onun taleyini yaşamışdır. Əsrlər, qərinələrdir ki, xalqımızın əbədiyaşarlığına xidmət edən ana dilimiz qədim tarixə malik olan, min illərin müxtəlif burulğanlarından alnıaçıq, üzüağ çıxaraq müasir dövrə gəlib çatmış ən böyük mənəvi sərvətimizdir. Ana dilimiz dövlət rəmzlərimiz olan himn, gerb, bayraq kimi müqəddəsdir. 
Bu bir faktdır ki, Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi qəbul edilməsi, qorunması və inkişafı Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin tarixi xidmətləri nəticəsində Azərbaycan dilinə dövlət dili statusunun verilməsinə nail olunub: “1978-ci il Konstitusiyasında Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının dövlət dili Azərbaycan dili kimi təsbit edildi. Yenidən öz müstəqilliyinə qovuşan Azərbaycanın 1995-ci ildə Konstitusiyası hazırlanarkən dövlət dilinin necə adlandırılması ilə bağlı müxtəlif təkliflər irəli sürülmüşdür. Təkliflərin çox böyük əksəriyyətində ana dilimizin Azərbaycan dili adlandırılması dəstəklənirdi. Geniş müzakirələrdən sonra 1995-ci ildə ümumxalq səsverməsi yolu ilə qəbul olunmuş Konstitusiyanın 21-ci maddəsində Azərbaycan Respublikasının dövlət dilinin Azərbaycan dili olması öz əksini tapdı. Ulu Öndər Heydər Əliyevin 2001-ci il 18 iyun tarixli “Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında” Fərmanı Azərbaycan dövlətinin dil siyasətinin müəyyənləşməsi, formalaşması və möhkəmləndirilməsi baxımından müstəsna əhəmiyyət daşıyıb. Bu tarixi Fərman dövlət dili ilə bağlı hərtərəfli və geniş məlumatları özündə ehtiva edirdi. Beləliklə, Ulu Öndərin “Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili gününün təsis edilməsi haqqında” 2001-ci il 9 avqust tarixli Fərmanına əsasən hər il avqustun 1-i ölkəmizdə Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü kimi qeyd edilir.
Dövlət üçün prioritet məsələlərdən biri də dövlətçilik qədər mühüm olan dil siyasətidir. Bu siyasət bu günlər üçün aparılsa da sabahların siyasətidir. Bu siyasət xalqın qoruduğu, qorumalı olduğu dövlətçiliklə bir sırada qoruduğu, qorumalı olduğu dil ilə də bağlıdır. Dilini sevmədən (qorumadan) ədəbiyyatını, mədəniyyətini, incəsənətini sevə bilməyəcəksən, deməli, Vətəni sevməkdən məhrum olacaqsan. Bu məhrum olma ömürdən ruhən əl üzmə deməkdir.
2002-ci il 30 sentyabr tarixində qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında” Qanun Azərbaycan dilinin dövlət dili olaraq işlədilməsini öz müstəqil dövlətçiliyinin başlıca əlamətlərindən biri sayır: “Sözsüz ki, bütün maneələrə və çətinliklərə baxmayaraq ana dilimizi qorumaq üçün böyük addımlar atan Ümummilli Liderin siyasi xətti Prezident İlham Əliyev tərəfindən inamla davam etdirilir. Bu kontekstdə Prezident İlham Əliyevin “Azərbaycan dilində latın qrafikası ilə kütləvi nəşrlərin həyata keçirilməsi haqqında” 12 yanvar 2004-cü il tarixli Sərəncamını xüsusi ilə qeyd etmək olar. Məhz həmin bu Sərəncam əsasında 2004-2008-ci illərdə latın qrafikası ilə çap olunacaq əsərlərin siyahısı hazırlanıb. Bununla yanaşı Prezident İlham Əliyevin 2004-cü il 14 yanvar tarixli “Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının nəşri haqqında”, eləcə də 2007-ci il 30 dekabr tarixli “Dünya ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrinin Azərbaycan dilində nəşri nəzərdə tutulan əsərlərinin siyahısının təsdiq edilməsi haqqında” sərəncamları ilə ana dilinin həyatımızın bütün sahələrində müfəssəl tətbiqi gerçəkləşib. Müasir dövrün tələblərini və reallıqlarını nəzərə alan Azərbaycan Prezidentinin “Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsinə və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı”nı 2013-cü il 9 aprel tarixli Sərəncamını təsdiq etməsi milli və mənəvi varlığımızın güzgüsü olan ana dilimizin saflığının və zənginliyinin qorunması baxımından mühüm tarixi hadisədir.
Prezident İlham Əliyevin 2025-ci il 31 iyul tarixli Fərmanla Azərbaycan dilinin tətbiqinə, normativ hüquqi aktlara və dil normalarına əməl olunmasına nəzarət, həmçinin dilin inkişafının təmin edilməsi səlahiyyətinin Mədəniyyət Nazirliyinə həvalə olunması bu sahədə institusional mexanizmlərin daha da gücləndirilməsinə töhfə verir. Müasir informasiya cəmiyyətində qloballaşma dillər qarşısında yeni çağırışlar yaradır. Xarici sözlərin həddindən artıq işlədilməsi, sosial şəbəkələrdə dil normalarının pozulması, internet mühitində qeyri-dəqiq yazı formalarının yayılması ana dilinin saflığının qorunmasını daha da aktuallaşdırır.
Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, Azərbaycan dili o qədər zəngindir ki, heç bir xarici kəlməyə ehtiyac yoxdur. Bu fikir Azərbaycan dilinin ifadə imkanları bir daha nümayiş etdirir. Xüsusilə gənc nəslin Azərbaycan dilinin orfoqrafiya və orfoepiya normalarını dərindən mənimsəməsi, klassik və müasir Azərbaycan ədəbiyyatını mütaliə etməsi, ana dilində səlis və zəngin danışıq mədəniyyətinə yiyələnməsi milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasının vacib şərtlərindəndir.
Azərbaycan dili bu gün dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan on milyonlarla soydaşımızı birləşdirən mənəvi əlaqədir. Ana dili xaricdə yaşayan azərbaycanlıların milli kimliyinin qorunmasında, onların Vətənlə əlaqələrinin möhkəmlənməsində mühüm rol oynayır. Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü hər bir vətəndaşın vətəndaşlığını mahiyyət baxımından müəyyənləşdirən gündür. Bu gün biz yalnız keçmişimizi xatırlamır, həm də gələcəyimiz üçün mühüm məsuliyyət daşıdığımızı dərk edirik. Bu dil hər bir azərbaycanlının azərbaycançılıq andını ifadə edir.
Günay Əbilova 
        Salyan şəhər Ə.Kürçaylı adına 7 nömrəli texniki və təbiət fənlər təmayüllü  liseyin müəllimi