Xəbər lenti
Qərbi Azərbaycanda silinməyə çalışılan tarix bizim yaddaşımızdır
2026-09-16 22:03:42
23 baxış
Bir xalqın tarixini yalnız kitabların səhifələrindən oxumaq olmur. Bəzən bir məscid, bir qəbiristanlıq, bir qədim kənd adı, bir daş kitabə, bir evin divarı belə bütöv bir xalqın keçmişindən xəbər verir.
Qərbi Azərbaycan məsələsinə də məhz bu prizmadan baxmaq lazımdır.
Azərbaycanlıların əsrlər boyu yaşadığı indiki Ermənistan ərazisində tarixən formalaşmış yaşayış məskənləri, dini və mədəni abidələr, qəbiristanlıqlar və toponimlər bu coğrafiyanın çoxqatlı tarixinin bir hissəsidir. Azərbaycan tərəfi müxtəlif hesabatlarda həmin irsin bir hissəsinin dağıdıldığını, dəyişdirildiyini və ya izlərinin silindiyini sənədləşdirib.
Burada söhbət təkcə daşdan, divardan, tikilidən getmir.
Bir məscidi dağıtmaq yalnız bir binanı yox etmək deyil.
Bir qəbiristanlığı məhv etmək yalnız məzar daşlarını sındırmaq deyil.
Bir toponimi dəyişmək yalnız bir adı xəritədən silmək deyil.
Bunların hər biri bir xalqın yaddaşına toxunmaqdır.
Tarixi dəyişdirmək mümkündürmü? Binaları dağıtmaq, kitabələri silmək, adları dəyişmək mümkündür. Amma tarixə sonradan yazılan adlar yaşanmış həqiqəti dəyişmir.
Bu gün biz Qərbi Azərbaycandakı mədəni irsdən danışarkən düşmənçilik çağırışı etmirik. Əksinə, tarixə hörmət, mədəni irsin qorunması və həqiqətlərin sənədləşdirilməsini tələb edirik. Çünki mədəni irs hansı xalqa məxsus olmasından asılı olmayaraq, bəşəriyyətin yaddaşıdır.
1954-cü il Haaqa Konvensiyası silahlı münaqişələr zamanı mədəni sərvətlərin qorunmasını nəzərdə tutur. Bu prinsiplər təsadüfi deyil. Çünki dünya artıq anlayıb ki, müharibələr bitir, amma mədəni irs məhv ediləndə itki nəsillərlə yaşayır.
Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində də məscidlərin, qəbiristanlıqların və digər mədəni obyektlərin dağıdılması barədə çoxsaylı sənədlər beynəlxalq platformalarda təqdim olunub.
Ona görə də bizim tələbimiz sadədir:
Tarix gizlədilməməlidir.
Mədəni irs saxtalaşdırılmamalıdır.
Heç bir xalqın izi zorla xəritədən silinməməlidir.
Qərbi Azərbaycanın tarixi araşdırılmalı, arxiv sənədləri, xəritələr, fotoşəkillər, kitabələr və digər maddi-mədəni nümunələr sistemli şəkildə toplanmalı və beynəlxalq ictimaiyyətə təqdim edilməlidir.
Çünki bizim məqsədimiz keçmişdə qalmaq deyil.
Məqsədimiz keçmişi doğru bilmək, həqiqəti gələcək nəsillərə çatdırmaqdır.
Tarixi silmək istəyənlər ola bilər.
Amma tarix özünü gec-tez yenidən danışır.
Qərbi Azərbaycanın yaddaşı da susmayacaq.
Xatirə Hüseynova
Qərbi Azərbaycan İcması Qadınlar Şurasının üzvü
Oxşar xəbərlər
Xəbər lenti
Səmil Şahlar oğlu yazır:Qərbi Azərbaycanın silinməyən izi: Tarixə müdaxilə etmək mümkün deyil
Tarixi həqiqətlər və quruculuq Azərbaycanın yeni reallıqlarını nümayiş etdirir
İslam həmrəyliyi və mədəni irs birliyimizin mühüm dayaqlarıdır
Qarabağda yenidənqurma həqiqətləri və İrəvanın dözümsüzlük nümayişi
ERMƏNİSTAN PARLAMENTİ SƏDRİNİN YOLVERİLMƏZ MÖVQEYİ — ŞƏRH
TARİXİ SAXTALAŞDIRMAQLA HƏQİQƏTİ DƏYİŞMƏK MÜMKÜN DEYİL ŞƏRH
Qərbi Azərbaycanda silinməyə çalışılan tarix bizim yaddaşımızdır
Azərbaycan torpaqlarında Qafqaz Albaniyası irsi tariximizin silinməz izlərindən biridir.
Azərbaycanın suveren ərazilərinə səfərlər Ermənistanın daxili işi deyil
Ermənistan Qərbi Azərbaycanda əsl barbarlıq nümunəsi sərgiləyib"
Salyanda “Sülh-Sabaha aparan yol” adlı tədbir keçirilmişdir.
Ermənistan ictimaiyyətinə sual: “Yerli sakinlər haradadır?”
Mədəni irsimiz xalqımızın tarixi yaddaşıdır
Sülh gündəliyinə uyğun gəlməyən mövqelər
Qarabağ reallığı erməni revanşizmini narahat edir
Qarabağda bərpa prosesi və Ermənistanın uğursuz kampaniyası
Biləsuvarda 15 sentyabr–Bilik günü tədbirləri keçirilib.
XXI əsrin müəllimi necə olmalıdır?
Tənzilə Rüstəmxanlı: “Şəhidin adını kiçildəcək işlərə əl atmamaq, bundan çəkinmək lazımdır”
“Sülh Aylığı” çərçivəsində Salyan rayonunda silsilə tədbirlər davam etdirilir.
Salyanda sakinlərlə növbəti səyyar görüş keçirildi.
Prezident İlham Əliyevdən Tarixi Qərar: Əziz Səncərə "Şöhrət" Ordeni və Bütöv Türk Kimliyinə Təltif
Sülh ərəfəsində İrəvandan Bakıya yeni hücum - “İnsan hüquqları” kartının arxasında nələr dayanır?
Deputat:Heydər Əliyev İrsi və Zəfər Tariximiz: Babək Rayon YAP Təşkilatının Konfransı
Müharibələr iqlimi necə məhv edir? – Komitə sədrindən çağırış
Deputat: "Əməkhaqqı artımı səhiyyə sistemimizdə insan kapitalını gücləndirəcək"
Leykemiya ilə mübarizəyə həsr olunan konfrans keçirildi
Azərbaycanın Avrasiya məkanında rolu artmaqdadır
"Yaxşı bir səhiyyə sistemi cəmiyyətin gələcəyinə qoyulan ən böyük sərmayədir."
“Azərbaycanın xarici siyasətinin coğrafiyası davamlı şəkildə genişlənir”