Azərbaycan-Qırğızıstan münasibətləri: Tarixi köklər üzərində qurulan strateji tərəfdaşlıq
Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstan Respublikasına dövlət səfəri Azərbaycan xarici siyasətinin Türk dünyasına yönəlmiş strateji xəttinin növbəti mühüm uğuru kimi tarixə düşdü. Səfər iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəlməsi və Türk dövlətləri arasında inteqrasiyanın daha dərin məzmun qazanması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Bu sözləri Teleqraf-a Milli Məclisin deputatı, Ana Vətən Partiyasının sədri Günay Ağamalı deyib.
O qeyd edib ki, Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında münasibətlər dostluq və tərəfdaşlıq müstəvisini keçərək tamhüquqlu müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlib:
“Dövlətimizin başçısı cənab İlham Əliyevin mətbuata bəyanatında səsləndirdiyi "Müttəfiqlik münasibətləri çox böyük məsuliyyət deməkdir və biz bu məsuliyyətə hazırıq" fikri iki ölkənin gələcək fəaliyyət istiqamətlərini müəyyən edən manifestdir. Sözügedən yanaşma Bakı və Bişkekin beynəlxalq təşkilatlarda qarşılıqlı dəstəyi, təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığı, iqtisadi inteqrasiyanı və regional layihələr üzrə koordinasiyanı daha da gücləndirmək əzmində olduğunu təsdiqləyir.
Azərbaycan son illərdə formalaşdırdığı etibarlı tərəfdaşlıq modelini Qırğızıstanla münasibətlərdə də ən yüksək səviyyəyə çatdırır. Dövlətlərarası əlaqələrin müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldilməsi Türk dünyasında qarşılıqlı etimada əsaslanan yeni geosiyasi əməkdaşlıq modelinin formalaşdığını nümayiş etdirir. Səfər zamanı imzalanan çoxsaylı sənədlər siyasi dialoqdan iqtisadiyyat, investisiya, nəqliyyat, energetika, humanitar əməkdaşlıq və təhlükəsizlik sahələrinədək geniş istiqamətləri əhatə edir. Bu sənədlər Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinin uzunmüddətli strateji planlaşdırmaya söykəndiyini bir daha təsdiqləyir”.

Deputat bildirib ki, səfərin ən mühüm iqtisadi nəticələrindən biri Azərbaycan–Qırğız İnvestisiya Fondunun kapitalının iki dəfə artırılaraq 200 milyon dollara çatdırılması oldu:
“Qərar iqtisadi tərəfdaşlığın yeni inkişaf mərhələsinə daxil olduğunu göstərir. Fond vasitəsilə həyata keçirilən layihələr yalnız investisiya qoyuluşu ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda yeni istehsal müəssisələrinin yaradılmasına, məşğulluğun artırılmasına, texnologiyaların transferinə və regional iqtisadi inteqrasiyanın genişlənməsinə xidmət edir.
Azərbaycanın Qırğızıstanda həyata keçirdiyi "Baku Resort & Spa" layihəsi iqtisadi diplomatiyanın uğurlu nümunələrindəndir. İssık-Kul gölünün sahilində inşa edilən ilk beşulduzlu hotelin "Bakı" adını daşıması Azərbaycanın dost ölkələrdə uzunmüddətli iqtisadi və humanitar iştirakının göstəricisidir. Belə layihələr xalqlar arasında qarşılıqlı etimadı daha da möhkəmləndirərək əməkdaşlığın davamlı inkişafına xidmət edir”.
Günay Ağamalı hesab edir ki, ölkə başçımız Cənab İlham Əliyevin çıxışında Qarabağın bərpasına Qırğızıstanın göstərdiyi dəstəyə xüsusi təşəkkür etməsi iki ölkə arasında münasibətlərin mənəvi dayaqlarını bir daha nümayiş etdirdi:
“Ağdam rayonunda "Manas" adına məktəbin inşa edilməsi qardaş ölkələrin həmrəyliyinin parlaq təzahürüdür. Qarabağın dirçəlişində dost və qardaş dövlətlərin iştirakı Azərbaycanın formalaşdırdığı yeni əməkdaşlıq modelinin mühüm elementinə çevrilib.
Humanitar əməkdaşlıq münasibətlərin strateji mahiyyətini daha da gücləndirən əsas istiqamətlərdən biridir. Bakıda görkəmli qırğız yazıçısı Çingiz Aytmatovun abidəsinin və parkının açılması, Bişkekdə Azərbaycan–Qırğızıstan Dostluq Parkının yaradılması, qarşılıqlı Mədəniyyət Günlərinin keçirilməsi ortaq tarixi, mədəni və mənəvi irsin qorunmasına xidmət edir. Bütün bu təşəbbüslər siyasi tərəfdaşlığın möhkəm humanitar təməl üzərində inkişaf etdiyini nümayiş etdirir.
Səfərin mühüm siyasi nəticələrindən biri də Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Məşvərət Görüşlərinə tamhüquqlu üzv kimi qəbul olunmasıdır. Qərar ölkəmizin Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərinin institusional əsasda inkişaf etdiyini göstərməklə yanaşı, Azərbaycanın regionun siyasi və iqtisadi proseslərinin ayrılmaz iştirakçısına çevrildiyini təsdiqləyir. Bu platforma Xəzər hövzəsi, Orta Dəhliz, enerji təhlükəsizliyi, rəqəmsal transformasiya və logistika sahələrində yeni əməkdaşlıq imkanları yaradır.
Çolpon-Ata Bəyannaməsinin qəbul edilməsi Azərbaycan–Mərkəzi Asiya əməkdaşlığında yeni strateji mərhələnin başlanğıcıdır. Sözügedən sənəd Türk dünyasında inteqrasiyanın dərinləşdirilməsinə, regional təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsinə və beynəlxalq platformalarda fəaliyyətin daha səmərəli əlaqələndirilməsinə mühüm töhfə verir.
Səfər çərçivəsində dövlət başçılarının qarşılıqlı ali dövlət mükafatları ilə təltif olunması xüsusi siyasi məna daşıyır. Dövlət başçımız Cənab İlham Əliyevin Qırğızıstanın birinci dərəcəli "Manas" ordeni ilə, Prezident Sadır Japarovun Azərbaycanın "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif edilməsi iki ölkə arasında formalaşmış yüksək etimadın, qarşılıqlı hörmətin və strateji tərəfdaşlığın ən ali səviyyədə qiymətləndirilməsinin bariz nümunəsidir.
Bütün bunlar göstərir ki, Möhtərəm Cənab Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi uzaqgörən xarici siyasət Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyini ardıcıl şəkildə gücləndirir. Son illərdə Türk dünyasının inteqrasiyası istiqamətində atılan addımlar siyasi, iqtisadi və institusional nəticələr verir. Azərbaycan bu prosesdə təşəbbüskar və etibarlı tərəfdaş kimi çıxış edərək regional əməkdaşlığın yeni istiqamətlərini müəyyənləşdirir. Günümüzdə Bakı ilə Bişkek arasında formalaşan müttəfiqlik münasibətləri bütövlükdə Türk dünyasının birliyinə, regional sabitliyə və Avrasiya məkanında yeni əməkdaşlıq modelinin formalaşmasına mühüm töhfə verir.
Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri bir daha sübut etdi ki, Azərbaycanın xarici siyasəti milli maraqların qətiyyətlə qorunmasına, strateji tərəfdaşlıqların möhkəmləndirilməsinə və Türk dünyasının siyasi-iqtisadi inteqrasiyasının dərinləşdirilməsinə xidmət edən ardıcıl və uğurlu inkişaf xəttini inamla davam etdirir”.