Azərbaycan və Kamboca münasibətlərində yeni əməkdaşlıq imkanları

Beynəlxalq münasibətlərin sürətlə dəyişdiyi müasir dövrdə dövlətlər arasında qarşılıqlı etimada əsaslanan əlaqələrin qurulması, iqtisadi tərəfdaşlığın genişləndirilməsi və ortaq maraqlara xidmət edən təşəbbüslərin həyata keçirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan xarici siyasətində bu prinsipləri rəhbər tutaraq müxtəlif regionlarda yerləşən ölkələrlə əlaqələrini inkişaf etdirir, siyasi dialoqun iqtisadi və humanitar əməkdaşlıqla tamamlanmasına xüsusi diqqət yetirir. Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manetin Azərbaycana rəsmi səfəri də ölkəmizin beynəlxalq tərəfdaşlıq əlaqələrinin genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli hadisədir.
Prezident İlham Əliyevin Baş nazir Hun Manetlə görüşü və səfər çərçivəsində mətbuata verdiyi bəyanat Azərbaycan-Kamboca münasibətlərinin gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyənləşdirmək baxımından diqqət çəkir. Səfər zamanı aparılan müzakirələr göstərir ki, iki ölkə arasında mövcud siyasi münasibətlərin daha da möhkəmləndirilməsi, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi və yeni əməkdaşlıq sahələrinin müəyyənləşdirilməsi üçün qarşılıqlı maraq mövcuddur. Bu baxımdan səfərin əhəmiyyəti təkcə diplomatik təmaslarla məhdudlaşmır, həm də gələcək əməkdaşlığın konkret istiqamətlər üzrə inkişafı üçün zəmin yaradır.
Azərbaycan və Kamboca beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlıq edir, bir sıra məsələlərdə bir-birinə dəstək göstərirlər. Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Qoşulmama Hərəkatı və digər beynəlxalq platformalarda qurulan əlaqələr dövlətlər arasında siyasi dialoqun inkişafına müsbət təsir göstərir. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında bu məsələyə xüsusi diqqət yetirməsi Azərbaycanın beynəlxalq tərəfdaşları ilə münasibətlərə verdiyi əhəmiyyəti bir daha göstərir. Eyni zamanda, mövcud siyasi əlaqələrin ikitərəfli müstəvidə daha fəal təmaslarla möhkəmləndirilməsi qarşıda duran əsas vəzifələrdəndir.
Səfər çərçivəsində ticarət və investisiya əməkdaşlığının genişləndirilməsi məsələlərinin müzakirəsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Hazırda Azərbaycanla Kamboca arasında ticarət dövriyyəsinin aşağı səviyyədə olması münasibətlərin iqtisadi potensialının tam reallaşdırılmadığını göstərir. Lakin bu vəziyyət gələcək inkişaf üçün geniş imkanların mövcudluğuna da işarə edir. İki ölkənin işgüzar dairələri arasında əlaqələrin artırılması, qarşılıqlı bazarlar haqqında məlumatlılığın yüksəldilməsi və yeni investisiya layihələrinin təşviqi iqtisadi münasibətlərin inkişafına təkan verə bilər.
Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, coğrafi məsafə müasir dövrdə əməkdaşlığın qarşısında ciddi maneəyə çevrilməməlidir. Əsas məsələ tərəflərin bir-birinin iqtisadi imkanlarını tanıması, biznes əlaqələrini genişləndirməsi və mövcud potensialdan səmərəli istifadə etməsidir. Bu məqsədlə birgə işçi qrupunun yaradılması ticarət və investisiya sahələrində əməkdaşlığın daha sistemli şəkildə qurulmasına xidmət edəcək. İşçi qrupunun fəaliyyəti qarşılıqlı maraqların müəyyənləşdirilməsi, perspektivli layihələrin seçilməsi və biznes dairələri arasında əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Azərbaycan və Kamboca şirkətlərinin iştirakı ilə keçirilən biznes forumu da bu istiqamətdə mühüm addımdır. Belə görüşlər sahibkarların birbaşa təmas qurmasına, investisiya imkanlarını araşdırmasına və yeni tərəfdaşlıqlar yaratmasına şərait yaradır. Sənayenin müxtəlif sahələrində birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması imkanlarının müzakirəsi isə əməkdaşlığın daha geniş iqtisadi məzmun qazanmasına kömək edə bilər. Bu cür layihələr ticarət əlaqələrinin inkişafı ilə yanaşı, istehsal təcrübəsinin bölüşdürülməsi və yeni iqtisadi təşəbbüslərin reallaşdırılması üçün də əlverişli şərait yaradır.
İkitərəfli münasibətlərin inkişafında turizm və təhsil sahələri də mühüm yer tutur. Bu sahələr xalqlar arasında qarşılıqlı tanışlığın artırılması, mədəni əlaqələrin genişləndirilməsi və humanitar əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Sovet İttifaqı dövründə yüzlərlə kambocalı tələbənin Azərbaycanda təhsil alması iki ölkə arasında mövcud olmuş təhsil əlaqələrinin tarixi əsaslara söykəndiyini göstərir. Həmin ənənənin bərpa edilməsi, tələbə mübadiləsinin genişləndirilməsi və ali təhsil müəssisələri arasında əlaqələrin qurulması gələcək əməkdaşlığın möhkəm təməl üzərində inkişafına xidmət edə bilər.
Nəqliyyat və rəqəmsal transformasiya məsələləri də səfər zamanı diqqət yetirilən istiqamətlərdəndir. Müasir dövrdə rəqəmsal texnologiyaların dövlət idarəçiliyində tətbiqi, xidmətlərin əlçatanlığının artırılması və innovativ həllərin genişləndirilməsi ölkələrin inkişafında mühüm rol oynayır. Azərbaycanın bu sahədə qazandığı təcrübə, xüsusilə “ASAN xidmət” modeli beynəlxalq əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaradır. Kambocanın bu modelə maraq göstərməsi Azərbaycan təcrübəsinin başqa ölkələrdə də tətbiqi baxımından əhəmiyyətlidir.
Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə təqdim etdiyi uğurlu təcrübələrin digər dövlətlər tərəfindən öyrənilməsi ölkəmizin tərəfdaşlıq imkanlarını genişləndirir. “ASAN xidmət” modelinin tətbiqi ilə bağlı əməkdaşlıq dövlət xidmətlərinin təkmilləşdirilməsinə, rəqəmsal həllərin yayılmasına və iki ölkənin müvafiq qurumları arasında əlaqələrin güclənməsinə töhfə verə bilər.
Azərbaycanın müxtəlif regionlarla əlaqələrini genişləndirməsi, tərəfdaş ölkələrlə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq qurması və əldə olunan razılaşmaların praktiki nəticələrə çevrilməsinə çalışması xarici siyasətinin mühüm xüsusiyyətlərindəndir. Kamboca ilə münasibətlərin inkişafı da bu baxımdan əhəmiyyətlidir. Səfər zamanı əldə olunmuş razılaşmaların ardıcıl həyata keçirilməsi və işgüzar dairələr arasında təmasların artırılması iki ölkə arasında əməkdaşlığın daha geniş məzmun qazanmasına və uzunmüddətli tərəfdaşlığın möhkəmlənməsinə şərait yarada bilər.

Təbriz İsmayılov,
Salyan rayonu Qızılağac kənd inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndə, YAP fəalı