Vətən müharibəsi şanlı tariximiz, şəhid və qazilərimiz qürur mənbəyimizdir
Bəzi tarixi hadisələr zaman keçdikcə arxada qalmır, əksinə, xalqın milli yaddaşında daha da möhkəmlənir. Azərbaycan üçün Vətən müharibəsi də məhz belə tarixi hadisələrdəndir. 44 gün ərzində yaşanan döyüşlər, Azərbaycan Ordusunun göstərdiyi qəhrəmanlıq və xalqımızın nümayiş etdirdiyi birlik ölkəmizin tarixində yeni səhifə açdı. Bu Qələbə yalnız işğal altında olan torpaqlarımızın azad edilməsi ilə nəticələnmədi, həm də şəhid və qazilərimizin adlarını xalqımızın yaddaşında əbədi yaşatdı.
Vətən müharibəsində əldə olunan tarixi Zəfərdən sonra şəhidlərimizin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi, qazilərimizə və şəhid ailələrinə diqqət və qayğının göstərilməsi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrildi. Azərbaycan dövləti müharibənin ilk günlərindən etibarən şəhid ailələrinin və qazilərin sosial müdafiəsi, onların mənzil, məşğulluq, tibbi və reabilitasiya ehtiyaclarının qarşılanması istiqamətində geniş tədbirlər həyata keçirir. 2021-ci ildə şəhid ailələri və müharibə ilə əlaqədar əlilliyi olan şəxslərin mənzil və ya fərdi evlə təmin olunmasına dair tədbirlər planının təsdiqlənməsi, vahid əlaqələndirmə mərkəzlərinin yaradılması da bu siyasətin sistemli xarakter daşıdığını göstərirdi.
Bu qayğının mühüm istiqamətlərindən biri də şəhid ailələri və müharibə iştirakçılarının sosial təminatının gücləndirilməsi oldu. Onlara sosial ödənişlər, mənzil və fərdi evlər, reabilitasiya xidmətləri, məşğulluq imkanları və digər dəstək tədbirləri təqdim edildi. Dövlətin bu sahədə həyata keçirdiyi tədbirlər şəhid ailələrinin və qazilərin sosial-məişət məsələlərinin həllinə, onların cəmiyyətə inteqrasiyasına və layiqli həyat şəraitinin təmin olunmasına yönəldildi.
Zəfərin dövlət səviyyəsində əbədiləşdirilməsinin digər mühüm ifadəsi Vətən müharibəsi iştirakçılarının və qəhrəmanlarının dövlət təltifləri ilə mükafatlandırılması oldu. 2020-ci il noyabrın 26-da qəbul edilmiş qanunla “Zəfər” və “Qarabağ” ordenləri, “Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı” adı, eləcə də döyüşlərdə göstərilən qəhrəmanlıq və xidmətləri əks etdirən çoxsaylı medal təsis edildi. Bu təltiflər Vətən müharibəsində göstərilmiş şücaətin dövlət tərəfindən qiymətləndirilməsinin hüquqi ifadəsinə çevrildi.
Qələbənin canlı tarix kimi yaşadılması baxımından Bakıda yaradılan Hərbi Qənimətlər Parkının da xüsusi yeri var. Park 2021-ci il aprelin 12-də açıldı və burada Vətən müharibəsi zamanı ələ keçirilmiş hərbi texnika, silah-sursat və digər eksponatlar nümayiş etdirildi. Bu məkan müharibənin miqyasını, Azərbaycan Ordusunun qarşılaşdığı istehkamları və döyüş yolunu əyani şəkildə təqdim edən yaddaş məkanlarından birinə çevrildi.
Zəfər tarixinin daha geniş şəkildə gələcək nəsillərə çatdırılması məqsədilə Bakıda Vətən Müharibəsi Memorial Kompleksi və Zəfər Muzeyinin yaradılması da nəzərdə tutuldu. 2021-ci il sentyabrın 27-də – Anım Günündə Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyevanın iştirakı ilə həmin kompleksin və Zəfər Muzeyinin təməli qoyuldu. Həmin gün Bakı şəhərində Vətən müharibəsi şəhidlərinin xatirəsinə ehtiram əlaməti olaraq yürüş də təşkil edildi və ölkə üzrə şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olundu.
Sonrakı mərhələdə paytaxtda Zəfər parkının yaradılması bu yaddaş məkanlarının daha geniş konsepsiyada tamamlanmasına imkan verdi. Parkda 44 günlük Vətən müharibəsinin rəmzi kimi Zəfər tağı, memorial abidə və şəhidlərin xatirəsini yaşadan digər elementlər yaradıldı. Zəfər Muzeyində isə müharibənin tarixi, Azərbaycanın keçdiyi Zəfər yolu, şəhidlərimizin və hərbçilərimizin qəhrəmanlığı ilə bağlı materialların təqdim olunması nəzərdə tutuldu. Beləliklə, Zəfər parkı və muzeyi təkcə tarixi hadisələri xatırladan məkan deyil, həm də həmin hadisələrin gələcək nəsillərə çatdırıldığı mühüm yaddaş ünvanına çevrildi.
Bu baxımdan 27 Sentyabr – Anım Günü şəhidlərimizin xatirəsinin yad edilməsi ilə yanaşı, Vətən müharibəsinin tariximizdəki yerini, qazilərimizin keçdiyi şərəfli döyüş yolunu və Qələbənin yaratdığı milli həmrəyliyi bir daha xatırlamaq üçün mühüm imkan yaradır. Hərbi Qənimətlər Parkı, Zəfər parkı və Zəfər Muzeyi kimi məkanlar, dövlət təltifləri və şəhid ailələri ilə qazilərə göstərilən diqqət bu tarixi yaddaşın müxtəlif istiqamətlərdə yaşadılmasına xidmət edir.
Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixinin şanlı səhifəsi, şəhidlərimiz və qazilərimiz isə bu tarixin ən uca dəyərlərindəndir. Onların göstərdiyi qəhrəmanlıq xalqımızın yaddaşında yaşayacaq, Zəfərimizin tarixi və mənəvi əhəmiyyəti isə gələcək nəsillərə ötürüləcəkdir.
Ədilə Səfərzadə,
Salyan Rayon Uşaq Gənclər İnkişaf Mərkəzinin müəllimi, YAP fəalı