TDT təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsində mühüm platformadır
Dünyada təhlükəsizlik məsələlərinin getdikcə daha çox diqqət mərkəzində olduğu bir dövrdə dövlətlər arasında əməkdaşlığın yalnız iqtisadi və siyasi sahələrlə məhdudlaşmaması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Sabitliyin qorunması, ictimai asayişin təmin edilməsi, terrorçuluq və digər təhdidlərin qarşısının alınması üçün ölkələrin bir-biri ilə təcrübə və məlumat mübadiləsi aparması vacibdir. Bu baxımdan Türk Dövlətləri Təşkilatı üzv dövlətlər arasında təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın inkişafı üçün mühüm imkanlara malikdir.
Prezident İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxsləri ilə görüşündə səsləndirdiyi fikirlər də bu məsələnin əhəmiyyətini göstərir. Belə bir görüşün keçirilməsi təhlükəsizlik sahəsində qarşılıqlı əlaqələrin genişləndirilməsi və mövcud imkanların daha səmərəli şəkildə birləşdirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Çünki bu gün təhlükəsizliyə təsir edən proseslər bir ölkənin sərhədləri ilə məhdudlaşmır. Müxtəlif təhdidlərin qarşısının alınması üçün regional əməkdaşlıq və əlaqələndirilmiş fəaliyyət getdikcə daha vacib olur.
Türk Dövlətləri Təşkilatının artıq beynəlxalq arenada özünəməxsus mövqeyi formalaşıb. Təşkilat fəaliyyətinin müxtəlif istiqamətlərində əldə etdiyi nəticələrlə yanaşı, təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq imkanlarını da genişləndirir. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, TDT beynəlxalq arenadakı mövqeyini möhkəmləndirmək üçün öz potensialından maksimum istifadə edir. Bu potensial yalnız iqtisadi göstəricilər və coğrafi imkanlarla ölçülmür. Üzv dövlətlərin təhlükəsizlik sahəsində əldə etdiyi təcrübə və qarşılıqlı əməkdaşlıq imkanları da təşkilatın ümumi gücünü artıran amillərdəndir.
TDT ölkələrinin yerləşdiyi geniş coğrafiya təhlükəsizlik baxımından da təşkilata xüsusi imkanlar verir. Bu coğrafiyada sabitliyin qorunması, sərhədlərin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və ictimai asayişin möhkəmləndirilməsi bir çox hallarda bir-biri ilə əlaqəli məsələlərdir. Ölkələr arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi isə bu istiqamətlərdə qarşılıqlı dəstəyin daha da artırılmasına şərait yaradır.
Bu gün təşkilata üzv ölkələrin ərazilərində sabitlik, sülh və təhlükəsizlik hökm sürür. İctimai asayişlə bağlı vəziyyət nəzarət altındadır. Müxtəlif terror təhdidlərinin qarşısının alınması istiqamətində də müvafiq tədbirlər həyata keçirilir. Bu, ilk növbədə, dövlətlərin təhlükəsizlik sistemlərinin formalaşdırılması və mövcud təhdidlərə qarşı vaxtında tədbir görülməsi ilə bağlıdır. Eyni zamanda, təhlükəsizlik sahəsində təcrübə mübadiləsi və əlaqələrin daha da genişləndirilməsi əldə olunan nəticələrin qorunması baxımından əhəmiyyətlidir.
Terrorçuluq müasir dövrdə dövlətlərin qarşılaşdığı əsas təhlükələrdən biri olaraq qalır. Bu təhdidin xüsusiyyətlərindən biri onun müxtəlif formalarda meydana çıxa bilməsidir. Buna görə də təhlükəsizlik orqanları arasında əlaqələrin gücləndirilməsi, məlumat mübadiləsinin genişləndirilməsi və mümkün risklərin əvvəlcədən müəyyənləşdirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Türk dövlətləri arasında bu sahədə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi ümumi təhlükəsizlik mühitinin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edə bilər.
Təhlükəsizlik məsələlərinə yalnız hərbi və ya hüquq-mühafizə müstəvisindən yanaşmaq da kifayət etmir. Müasir dövrdə ictimai sabitliyin qorunması iqtisadi inkişaf, sosial rifah, dövlət institutlarının səmərəli fəaliyyəti və cəmiyyətdə qarşılıqlı etimadla da sıx bağlıdır. Sabit və təhlükəsiz mühit ölkələrin inkişafı üçün əlverişli şərait yaradır, insanların gündəlik həyatına və dövlətlərin gələcək planlarına müsbət təsir göstərir.
Azərbaycanın təcrübəsi də bu baxımdan diqqət çəkir. Ölkəmizdə təhlükəsizliyin və ictimai asayişin qorunması dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Dövlət sərhədlərinin etibarlı şəkildə qorunması, hüquq-mühafizə və təhlükəsizlik orqanlarının koordinasiyalı fəaliyyəti, terrorçuluq və digər təhdidlərə qarşı mübarizə sabitliyin təmin olunmasına xidmət edir. Bu sabitlik Azərbaycanın həm daxili inkişafı, həm də beynəlxalq və regional layihələrdə fəal iştirakı üçün mühüm zəmin yaradır. Azərbaycanın təhlükəsizlik sahəsində əldə etdiyi təcrübənin TDT ölkələri ilə bölüşülməsi də qarşılıqlı əməkdaşlıq baxımından faydalı ola bilər. Eyni zamanda, digər üzv dövlətlərin təcrübəsi Azərbaycan üçün də müəyyən istiqamətlərdə maraq doğurur. Belə qarşılıqlı yanaşma təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın birtərəfli deyil, qarşılıqlı faydaya əsaslanan şəkildə inkişafına imkan verir.
Burada bir məqam da xüsusi qeyd olunmalıdır. Təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq yalnız mövcud problemlərə cavab vermək deyil, gələcək risklərə hazır olmaq baxımından da vacibdir. Dünyada yeni təhlükəsizlik çağırışlarının meydana çıxması dövlətlərdən daha çevik və əlaqəli fəaliyyət tələb edir. Bu baxımdan TDT çərçivəsində təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxslərin bir araya gəlməsi, fikir və təcrübə mübadiləsi aparması gələcək əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaradır.
Təşkilatın beynəlxalq arenadakı mövqeyinin möhkəmlənməsi də onun müxtəlif sahələrdə, o cümlədən təhlükəsizlik məsələlərində fəal və ardıcıl fəaliyyət göstərməsindən keçir. TDT-nin üzv dövlətləri arasında qarşılıqlı etimadın yüksək səviyyədə olması bu istiqamətdə mühüm üstünlükdür. Mövcud imkanların düzgün dəyərləndirilməsi və təhlükəsizlik sahəsində əlaqələrin daha da genişləndirilməsi təşkilatın ümumi potensialını artıracaq.
Bir sözlə, Türk Dövlətləri Təşkilatının təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq üçün geniş imkanlara malik olduğu aydın görünür. Sabitliyin qorunması, ictimai asayişin təmin edilməsi və terror təhdidlərinə qarşı birgə mübarizə üzv dövlətlərin ümumi maraqlarına cavab verir. Bu istiqamətdə atılan hər bir addım ayrı-ayrı ölkələrin təhlükəsizliyinə xidmət etməklə yanaşı, bütövlükdə Türk dünyasında sabitliyin daha da möhkəmlənməsinə şərait yaradır. TDT-nin öz potensialından maksimum istifadə etməsi isə onun beynəlxalq mövqeyinin güclənməsi ilə yanaşı, üzv dövlətlər üçün daha təhlükəsiz və sabit əməkdaşlıq mühitinin formalaşmasına imkan verə bilər.
Məhəmməd Mehdiyev,
Salyan rayon Seyidan kənd ümumi orta ümumtəhsil məktəbin direktoru, YAP fəalı