İkitərəfli əlaqələr yeni məzmun qazanır

Azərbaycan Respublikasının müstəqillik illərində həyata keçirdiyi xarici siyasətin mühüm istiqamətlərindən biri dövlətlərarası münasibətlərin qarşılıqlı hörmət, bərabərhüquqluluq və qarşılıqlı maraqlar prinsipləri əsasında inkişaf etdirilməsidir. Bu siyasətin uğurlu nəticəsi olaraq Azərbaycan dünyanın müxtəlif regionlarında yerləşən dövlətlərlə etibarlı tərəfdaşlıq münasibətləri formalaşdırıb. Bu baxımdan Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında əlaqələr də son illər dinamik inkişaf edərək yeni məzmun qazanıb. Dövlət başçıları arasında qarşılıqlı etimada əsaslanan dialoq, hökumətlərarası əməkdaşlığın genişlənməsi və müxtəlif sahələr üzrə həyata keçirilən layihələr ikitərəfli münasibətlərin davamlı inkişafını təmin edən əsas amillərdəndir.
Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında diplomatik münasibətlər 1993-cü ildə qurulub. Ötən müddət ərzində siyasi dialoq ardıcıl şəkildə inkişaf edib, iqtisadi, humanitar, mədəni, təhsil, nəqliyyat və digər sahələrdə əməkdaşlıq genişlənib. Müxtəlif səviyyələrdə həyata keçirilən qarşılıqlı səfərlər, Hökumətlərarası Birgə Komissiyanın fəaliyyəti və imzalanan çoxsaylı sənədlər münasibətlərin möhkəm hüquqi baza üzərində inkişaf etdiyini göstərir. Bu gün iki ölkə arasında əməkdaşlıq yalnız mövcud əlaqələrin qorunmasına deyil, eyni zamanda yeni istiqamətlərin müəyyənləşdirilməsinə və uzunmüddətli inkişaf hədəflərinin reallaşdırılmasına xidmət edir.
Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2026-cı ildə Qırğızıstana dövlət səfəri çərçivəsində keçirilən görüşlər və imzalanan sənədlər də məhz bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Səfər zamanı əldə olunan razılaşmalar ikitərəfli münasibətlərin hüquqi bazasını daha da möhkəmləndirməklə yanaşı, gələcək əməkdaşlığın əsas istiqamətlərini də müəyyənləşdirir. Prezident İlham Əliyev mətbuata bəyanatında bu məqama xüsusi diqqət çəkərək bildirdi: "Bu gün imzalanan sənədlər zərfi qarşılıqlı fəaliyyətimizin geniş sferasını nümayiş etdirir." Həqiqətən də, səfər çərçivəsində imzalanan sənədlər əməkdaşlığın ayrı-ayrı sahələrini deyil, dövlətlərarası münasibətlərin demək olar ki, bütün əsas istiqamətlərini əhatə edir. Bu isə tərəflərin əməkdaşlığı sistemli şəkildə inkişaf etdirmək niyyətini və qarşılıqlı öhdəliklərin konkret hüquqi mexanizmlərlə təmin olunduğunu göstərir.
İmzalanmış sənədlər iqtisadi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi, sənaye kooperasiyasının genişləndirilməsi, investisiyaların təşviqi, nəqliyyat və logistika sahəsində əlaqələrin inkişafı, kənd təsərrüfatı, rəqəmsal inkişaf, təhsil, elm, mədəniyyət və digər istiqamətlər üzrə birgə fəaliyyət üçün yeni imkanlar açır. Bu sənədlər hər iki ölkənin mövcud potensialından daha səmərəli istifadə edilməsinə, dövlət qurumları arasında əlaqələrin intensivləşməsinə və özəl sektorun əməkdaşlığının genişlənməsinə xidmət edəcək.
Səfər zamanı əldə olunan razılaşmaların mühüm xüsusiyyətlərindən biri onların praktik nəticələrə hesablanmasıdır. Bu sənədlər gələcək fəaliyyət üçün ümumi niyyətləri ifadə etməklə kifayətlənmir, konkret layihələrin hazırlanması, birgə proqramların həyata keçirilməsi və aidiyyəti dövlət qurumları arasında koordinasiyanın gücləndirilməsi üçün də hüquqi zəmin yaradır. Bu baxımdan imzalanan sənədlərin hər biri uzunmüddətli əməkdaşlıq strategiyasının mühüm tərkib hissəsi kimi çıxış edir. Prezident İlham Əliyev də bu məsələyə toxunaraq vurğuladı ki, "Əminəm ki, səfərimin nəticələrinə görə əldə olunan razılaşmalar da əvvəlkilər kimi uğurla həyata keçiriləcək." Dövlət başçısının bu fikri təsadüfi deyil. Çünki son illərin təcrübəsi göstərir ki, Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında imzalanan sənədlərin böyük əksəriyyəti real layihələrə çevrilib, münasibətlərin inkişafına konkret töhfə verib və yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin yaranmasına şərait yaradıb.
Qloballaşan dünyada dövlətlər arasında münasibətlərin uğuru imzalanan sənədlərin sayı ilə deyil, onların icra səviyyəsi və yaratdığı real nəticələrlə ölçülür. Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında mövcud əməkdaşlıq təcrübəsi göstərir ki, tərəflər üzərlərinə götürdükləri öhdəliklərə məsuliyyətlə yanaşır, qəbul edilən qərarların praktik icrasını diqqətdə saxlayırlar. Bu yanaşma yeni razılaşmaların da uğurla həyata keçiriləcəyinə inam yaradır.
Bütövlükdə, dövlət səfəri çərçivəsində aparılan müzakirələr və əldə olunan razılaşmalar bir daha göstərdi ki, Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında münasibətlər davamlı inkişaf mərhələsindədir və əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi üçün möhkəm siyasi iradə mövcuddur.
Bu gün Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında münasibətlər qarşılıqlı hörmət, etimad və bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq prinsipləri əsasında ardıcıl şəkildə inkişaf edir. Dövlət başçıları arasında formalaşmış səmimi münasibətlər, müxtəlif sahələrdə əldə olunan praktik nəticələr və davamlı siyasi dialoq əməkdaşlığın dayanıqlı xarakter aldığını göstərir. Bu əlaqələrin hər keçən il yeni məzmunla zənginləşməsi iki ölkənin ortaq maraqlarının daha səmərəli şəkildə reallaşdırılmasına xidmət edir. Məhz buna görə də Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinin qarşıdakı dövrdə də yüksələn xətt üzrə inkişaf edəcəyi, siyasi, iqtisadi və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın daha da genişlənəcəyi şübhə doğurmur.

Cavid Ağayev, 
Salyan rayon Peyk kənd tam orta məktəbin direktor müavini, YAP fəalı