Azərbaycan-Qırğızıstan münasibətləri ən yüksək zirvədə

Son illərdə Azərbaycan və Qırğızıstan prezidentlərinin qarşılıqlı səfərləri xalqlarımızı və ölkələrimizi bir-birinə daha da yaxınlaşdırıb. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin Qırğızıstan Respublikasına səfərləri Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında siyasi, iqtisadi və humanitar münasibətlərin inkişafında mühüm rol oynayır. Ortaq tarixə, dilə, mədəniyyətə və türk həmrəyliyi prinsiplərinə söykənən bu əlaqələr son illərdə yeni məzmun qazanaraq strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlmişdir. Dövlət başçıları arasında formalaşmış yüksək etimad mühiti əməkdaşlığın bütün istiqamətlər üzrə genişlənməsinə əlverişli şərait yaratmışdır. Mətbuata verilən bəyanatda Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarovun Nizami Gəncəvinin "Qazanılan hər bir dost səmanın bəxş etdiyi bir nemətdir" fikrinə istinad edərək, "Qırğızıstan və Azərbaycan bir-birinin timsalında etibarlı dost qazanıb" deməsi ölkələrimiz arasında münasibətlərin yüksək səviyyəsini nümayiş etdirir. 

Zirvə görüşündə qəbul olunan Çolpon-Ata Bəyannaməsi isə Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında strateji tərəfdaşlığın yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu təsdiqləyən mühüm siyasi sənəddir. Bəyannamədə ortaq tarixi, mədəni və mənəvi dəyərlərə əsaslanan əməkdaşlığın inkişafı, beynəlxalq hüququn prinsiplərinə sadiqlik, suverenlik və ərazi bütövlüyünə hörmət bir daha təsdiqlənir. Sənəddə nəqliyyat-logistika, enerji, yaşıl enerji, rəqəmsal transformasiya, innovasiya, elm və təhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi əsas prioritetlər kimi müəyyən edilir. Eyni zamanda, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi, Orta Dəhlizin inkişafı və Türk dünyasında inteqrasiyanın dərinləşdirilməsi baxımından Bəyannamənin xüsusi əhəmiyyəti vurğulanır.

S əfərin mühüm siyasi nəticələrindən biri də Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Məşvərət görüşlərinə tamhüquqlu üzv kimi qəbul edilməsinə görə Prezident cənab İlham Əliyevin Mərkəzi Asiya dövlət başçılarına təşəkkürünü ifadə etməsi oldu. Bu qərar Azərbaycanın Mərkəzi Asiya siyasətində yeni mərhələnin başlandığını göstərir. Coğrafi baxımdan Cənubi Qafqaz dövləti olan Azərbaycan artıq siyasi, iqtisadi, enerji və nəqliyyat baxımından Mərkəzi Asiyanın ayrılmaz tərəfdaşına çevrilir. Xəzər dənizi üzərindən formalaşan Orta Dəhliz, Şərq-Qərb nəqliyyat marşrutu, enerji əməkdaşlığı, rəqəmsal bağlantılar və logistika layihələri Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrinin strateji xarakter daşıdığını bir daha təsdiqləyir.

İqtisadi əməkdaşlıqla yanaşı, humanitar əlaqələrin genişlənməsi də xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Təhsil, elm, mədəniyyət, turizm və gənclər siyasəti sahələrində həyata keçirilən proqramlar xalqlar arasında qarşılıqlı etimadı daha da möhkəmləndirir. Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində həyata keçirilən təşəbbüslər ortaq mədəni irsin qorunmasına, elmi mübadiləyə və gələcək nəsillər arasında türk həmrəyliyi ideyasının güclənməsinə xidmət edir.

Prezident İlham Əliyevin diqqət çəkdiyi mühüm məqamlardan biri də Qarabağın bərpasına qardaş Qırğızıstanın verdiyi töhfə olub: "Ağdam rayonunda inşa edilən və böyük Qırğız xalqının qəhrəmanı Manasın adını daşıyan müasir məktəb iki xalq arasında dostluğun, qardaşlığın və ortaq mədəni irsin rəmzinə çevrilmişdir. Bu layihə yalnız təhsil infrastrukturu deyil, həm də Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında humanitar əməkdaşlığın, qarşılıqlı etimadın və türk dünyasının həmrəyliyinin parlaq nümunəsidir.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən xarici siyasət kursu Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrini keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldib. Bu gün Azərbaycan Şərqlə Qərb arasında etibarlı körpü, türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın təşəbbüskarı və regional sabitliyin mühüm təminatçılarından biri kimi çıxış edir. Bu siyasət həm ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunu artırır, həm də iqtisadi inkişafına yeni imkanlar açır.

31 iyul 2026-cı il dövlət səfəri göstərdi ki, Bakı ilə Bişkek arasında münasibətlər artıq dostluq və tərəfdaşlıq mərhələsini geridə qoyaraq müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlib. Bu yeni mərhələ yalnız iki ölkənin deyil, bütövlükdə Türk dünyasının siyasi həmrəyliyinin, iqtisadi inteqrasiyasının və regional təhlükəsizlik arxitekturasının möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verəcək. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya istiqamətində artan fəallığı, Qırğızıstanla münasibətlərin strateji dərinləşməsi, imzalanan sənədlər, investisiya layihələri, humanitar təşəbbüslər və Çolpon-Ata Bəyannaməsi göstərir ki, qarşıdakı illərdə bu əməkdaşlıq daha geniş regional layihələrin əsas hərəkətverici qüvvələrindən birinə çevriləcək. Bu isə Prezident cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən çoxşaxəli xarici siyasətin növbəti mühüm uğuru kimi tarixə düşəcək.

Yeganə Cəfərova,

Salyan rayon uşaq-gənclər inkişaf mərkəzinin direktoru