Azərbaycanın dövlətçilik salnaməsində milli qurtuluş zirvəsi

15 İyun – Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan xalqının taleyində həlledici dönüş nöqtəsi, müstəqil dövlətçiliyimizin xilası və gələcək inkişafının əsasının qoyulduğu tarixi gündür. Məhz bu gün Azərbaycan ağır siyasi böhrandan, parçalanma təhlükəsindən və müstəqilliyini itirmək riskindən xilas olaraq inkişaf və tərəqqi yoluna qədəm qoydu. Milli Qurtuluş Günü xalqımızın dövlətçilik tarixində təkcə bir siyasi hadisə deyil, həm də müstəqil Azərbaycanın mövcudluğunu təmin edən mühüm mərhələdir.
1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini bərpa edən Azərbaycan Respublikası sonrakı illərdə ciddi sınaqlarla üzləşdi. Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində torpaqlarımız işğal edilir, ölkənin ərazi bütövlüyü pozulur, minlərlə soydaşımız doğma yurdlarından didərgin düşürdü. Bununla yanaşı, ölkə daxilində hökm sürən siyasi qeyri-sabitlik vəziyyəti daha da ağırlaşdırırdı. 1992-ci ildə hakimiyyətə gələn AXC-Müsavat iqtidarı dövlət idarəçiliyində yol verdiyi ciddi səhvlər səbəbindən ölkəni böhrandan çıxara bilmədi. Hakimiyyət nümayəndələri dövlət maraqları naminə birlik nümayiş etdirmək əvəzinə, öz aralarında siyasi mübarizəyə başladılar. Daxili çəkişmələr, idarəetmədə səriştəsizlik, qanunsuz silahlı birləşmələrin fəaliyyətinin genişlənməsi və orduda yaranmış pərakəndəlik ölkəni vətəndaş qarşıdurması həddinə gətirib çıxardı.
Ulu Öndər Heydər Əliyev həmin dövrdə yaranmış vəziyyəti belə xarakterizə edirdi: “Azərbaycan böyük təhlükə qarşısında idi. Çünki Azərbaycanın müstəqil yaşamasının əleyhinə olan həm daxildəki qüvvələr güclü idi, həm də Azərbaycan kimi böyük coğrafi-strateji əhəmiyyətə, zəngin təbii sərvətlərə malik olan ölkənin tam müstəqil olması başqa ölkələrdə bəzi dairələri qane etmirdi. Ermənistanın Azərbaycana etdiyi təcavüz və bunun nəticəsində Azərbaycanın zəifləməsi, məğlubiyyətə uğraması, ikinci tərəfdən də daxildə hakimiyyət çəkişməsi 1992-ci ilin iyun ayında hakimiyyətə gəlmiş qüvvələri bir ildən sonra hakimiyyətdən saldı, xalq özü saldı”.
Bu fikirlər Azərbaycanın həmin dövrdə üzləşdiyi təhlükələrin miqyasını aydın şəkildə əks etdirir. Bir tərəfdən xarici təcavüz, digər tərəfdən isə daxili siyasi böhran dövlət müstəqilliyini real təhlükə altına qoymuşdu. Azərbaycanın parçalanması, vətəndaş müharibəsinin başlaması və dövlətçiliyin süqutu ehtimalı getdikcə artırdı. Belə mürəkkəb şəraitdə xalq yeganə çıxış yolunu böyük dövlətçilik təcrübəsinə malik olan Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışında görürdü.
1993-cü ilin iyununda xalqın təkidli tələbi ilə Bakıya dəvət olunan Ulu Öndər Heydər Əliyev iyunun 15-də Azərbaycan Ali Sovetinin Sədri seçildi. Bununla da ölkənin tarixində yeni mərhələ başlandı və həmin gün sonralar Milli Qurtuluş Günü kimi tarixə həkk olundu. Ulu Öndər ölkənin düşdüyü ağır vəziyyəti dərindən anlayaraq üzərinə böyük məsuliyyət götürdü. O, xalq qarşısında çıxışlarında Azərbaycanın müstəqilliyinin qorunmasını və möhkəmləndirilməsini özünün əsas vəzifəsi kimi müəyyənləşdirərək bəyan etmişdi: “Mənim həyatım da, fəaliyyətim də yalnız və yalnız Azərbaycanın müstəqilliyinin qorunub saxlanmasına, ölkəmizin bu ağır vəziyyətdən qalxmasına həsr olunacaqdır”.
Bu sözlər sadəcə bir siyasi bəyanat deyil, Ulu Öndərin sonrakı fəaliyyət proqramının mahiyyətini ifadə edən tarixi vəd idi. Həqiqətən də, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra qısa müddət ərzində ölkədə ictimai-siyasi sabitliyin təmin olunması istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Dövlət idarəçiliyində nizam-intizam bərpa edildi, qanunsuz silahlı dəstələrin zərərsizləşdirilməsi təmin olundu, separatçılıq meyillərinin qarşısı alındı və vətəndaş qarşıdurması təhlükəsi aradan qaldırıldı. Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin qorunması və möhkəmləndirilməsi dövlət siyasətinin əsas prioritetinə çevrildi.
Ali Sovetin Sədri seçildikdən sonra etdiyi proqram xarakterli çıxışında Heydər Əliyev bildirirdi: “Azərbaycan xalqının tarixi nailiyyəti olan Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini qorumağı, möhkəmləndirməyi, inkişaf etdirməyi özüm üçün ən əsas vəzifələrdən biri hesab edirəm... Ömrümün bundan sonrakı hissəsini harada olursa-olsun, yalnız və yalnız Azərbaycan Respublikasının müstəqil dövlət kimi inkişaf etməsinə həsr edəcəyəm”.
Ulu Öndərin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən məqsədyönlü siyasət nəticəsində Azərbaycan dövlətçiliyi möhkəmləndirildi, milli həmrəylik təmin olundu, hüquqi-demokratik dövlət quruculuğu prosesinə başlanıldı. Sonrakı illərdə ölkənin iqtisadi inkişafı, beynəlxalq nüfuzunun artması, enerji strategiyasının uğurla həyata keçirilməsi və güclü ordu quruculuğu məhz həmin xilaskarlıq missiyasının nəticəsi oldu.
Bu gün Azərbaycanın qazandığı bütün uğurların təməlində 1993-cü ilin 15 iyununda başlanmış Milli Qurtuluş yolu dayanır. Ulu Öndər Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu dövlətçilik strategiyası Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilmiş, nəticədə Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etmişdir. Bu möhtəşəm nailiyyətlər bir daha sübut edir ki, 15 İyun yalnız keçmişin xatirəsi deyil, həm də müasir Azərbaycanın gücünün, sabitliyinin və müstəqilliyinin əsasını təşkil edən tarixi bir gündür.
Milli Qurtuluş Günü xalqımızın dövlətçilik iradəsinin təntənəsi, müstəqilliyimizin xilası və gələcək nəsillərə ötürülən ən qiymətli siyasi irslərdən biridir. Azərbaycanın keçdiyi şərəfli inkişaf yolu bir daha təsdiqləyir ki, Ulu Öndər Heydər Əliyevin xilaskarlıq missiyası sayəsində ölkəmizin müstəqilliyi qorunmuş, möhkəmlənmiş və əbədi xarakter almışdır.

Sahib Nağıyev, 
Salyan şəhər 1 saylı məktəb-liseyin direktoru, YAP fəalı