Zərifə Əliyeva: Həyatını elmə və insanlara həsr etmiş böyük Alim
Azərbaycan tibb elminin tarixində elə şəxsiyyətlər vardır ki, onların fəaliyyəti yalnız bir dövrü deyil, bütöv bir elmi məktəbin formalaşmasını şərtləndirir. Belə görkəmli alimlərdən biri də akademik Zərifə Əliyeva olmuşdur. O, öz fəaliyyəti ilə həm oftalmologiya elminin inkişafına, həm də yüksək mənəvi dəyərlərin cəmiyyətə aşılanmasına mühüm töhfələr vermişdir. Zərifə xanım Əliyeva Azərbaycan elminin parlaq simalarından biri kimi bu gün də böyük ehtiramla xatırlanır.
Alim-oftalmoloq kimi onun fəaliyyəti Azərbaycan səhiyyə tarixində xüsusi yer tutur. O, uzun illər ərzində görmə orqanlarının müxtəlif xəstəliklərinin öyrənilməsi, xüsusilə peşə fəaliyyəti ilə bağlı yaranan göz xəstəliklərinin tədqiqi sahəsində fundamental araşdırmalar aparmışdır. Bu tədqiqatlar nəticəsində həm elmi-nəzəri baza formalaşmış, həm də praktik səhiyyə üçün mühüm nəticələr əldə olunmuşdur. Onun fəaliyyəti sayəsində Azərbaycanda oftalmologiya elmi yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoymuşdur.
Zərifə xanım Əliyevanın ən böyük xidmətlərindən biri də Azərbaycanda oftalmologiya elminin inkişafına səbəb olmuş mühüm əsərlərin müəllifi olmasıdır. Onun qələmə aldığı elmi işlər, monoqrafiyalar və tədqiqatlar bu gün də tibb sahəsində əsas istinad mənbələrindən biri kimi istifadə olunur. Bu əsərlər yalnız elmi yenilikləri ilə deyil, həm də praktiki əhəmiyyəti ilə seçilir və Azərbaycan tibb elminin zənginləşməsində mühüm rol oynayır.
Onun elmi fəaliyyəti həm də yeni elmi məktəbin formalaşması ilə nəticələnmişdir. Zərifə xanım gənc mütəxəssislərin yetişdirilməsinə xüsusi diqqət göstərmiş, onlara yalnız bilik deyil, həm də peşə etikası, məsuliyyət hissi və insanlara qayğı kimi yüksək insani keyfiyyətlər aşılamışdır. Bu gün Azərbaycan tibb sistemində çalışan bir çox mütəxəssis onun yaratdığı məktəbin yetirmələridir.
Akademik Zərifə Əliyevanın şəxsiyyəti və ailə həyatındakı rolu Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyev tərəfindən böyük ehtiramla qeyd olunmuşdur: “Zərifə xanım çox böyük alim olub. Mən hələ onunla həyat quranda o, artıq elm yolunda idi, elmlə məşğul idi. Onun elmi fəaliyyəti məlumdur. O, çox istedadlı, çox xeyirxah, çox sadə insan idi. Mən bu barədə çox danışa bilərəm, ailəmin yaşaması, bu günlərə çatması, övladlarımın tərbiyəsi üçün və həyatımda onun əvəzsiz rolu üçün mən bu gün Zərifə xanımın məzarı qarşısında baş əyirəm. Mənim övladlarım da bu əhvalı-ruhiyyədədirlər. Onlar bu əhvalı-ruhiyyə ilə tərbiyələniblər, formalaşıblar. Ona görə də bu gün bizim üçün müqəddəs gündür”.
Bu fikirlər Zərifə xanımın yalnız elmi fəaliyyətini deyil, həm də ailə institutunda oynadığı mühüm rolu aydın şəkildə ifadə edir. O, sadəliyi, xeyirxahlığı və yüksək mənəvi keyfiyyətləri ilə əsl Azərbaycan ziyalısının obrazını formalaşdırmışdır. Onun ailəyə bağlılığı və qayğıkeşliyi onun şəxsiyyətinin ayrılmaz hissəsi olmuşdur.
Akademik Zərifə Əliyevanın həyat və fəaliyyəti haqqında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev də dərin hörmətlə danışmışdır. Onun fikirlərində Zərifə xanımın son günlərinə qədər göstərdiyi mənəvi güc və daxili ucalıq xüsusi vurğulanır. Prezident İlham Əliyev qeyd etmişdir ki, o, ömrünün son anlarına qədər sakit, təmkinli və insanlara bağlı bir həyat yaşamış, ətrafındakı insanlara yalnız yaxşılıq və sevgi bəxş etmişdir.
Bu fikirlərdə Zərifə xanımın ölümə belə məğrurluqla yanaşması, həyatın mənasını yaxşılıqda görməsi və insanlara olan sevgisi xüsusi yer tutur. Onun həyat fəlsəfəsi göstərir ki, əsl böyüklük yalnız elmi nailiyyətlərlə deyil, həm də mənəvi ucalıqla ölçülür.
Akademik Zərifə Əliyeva həm alim, həm də Azərbaycan qadınının simvolu kimi tarixdə öz yerini möhkəmləndirmişdir. Onun fəaliyyəti təkcə elmi sahə ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda cəmiyyətin mənəvi inkişafına da mühüm təsir göstərmişdir. O, Azərbaycan qadınının elm və cəmiyyət həyatında rolunun yüksəlməsinə böyük töhfələr vermişdir.
Bu gün onun zəngin elmi irsi, yaratdığı oftalmologiya məktəbi və qoyduğu mənəvi dəyərlər Azərbaycan tibb elminin ayrılmaz hissəsidir. Onun adı yalnız keçmişin deyil, həm də gələcəyin elmi və mənəvi yol xəritəsində yaşayır.
Ramil Hüseynov,
YAP Salyan rayon təşkilatının rayon Mərkəzi Xəstəxanası ƏPT-nin sədri