Bu gün Azərbaycan enerji ilə təkcə iqtisadiyyatını deyil, həm də öz gələcəyini qurur

Müasir dünyada enerji artıq sadəcə iqtisadi resurs deyil. O, dövlətlərin taleyini müəyyən edən, siyasi xəritələri dəyişən, təhlükəsizlik anlayışını yenidən formalaşdıran strateji amildir. Belə bir mürəkkəb və ziddiyyətli dövrdə Azərbaycan öz enerji siyasəti ilə yalnız iqtisadi uğur deyil, həm də siyasi güc və mənəvi məsuliyyət nümayiş etdirir. İlham Əliyevin Bakıda keçirilən Cənub Qaz Dəhlizi və Yaşıl Enerji Məşvərət Şurasındakı çıxışı bu reallığın ən parlaq sübutudur.
Bəzən tarix silahla yazılır, bəzən diplomatiya ilə. Amma elə dövrlər var ki, tarix enerji ilə yazılır. Bu gün Azərbaycanın adı dünya enerji xəritəsində sadəcə ixracatçı ölkə kimi deyil, etibarlı tərəfdaş, strateji güc və sözünün sahibi olan dövlət kimi çəkilir. Bu, təsadüf deyil. Bu, düşünülmüş siyasətin, uzaqgörən liderliyin və milli maraqlara söykənən iradənin nəticəsidir.
İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan enerji resurslarını sadəcə iqtisadi gəlir mənbəyi kimi deyil, siyasi nüfuz və beynəlxalq etimad aləti kimi formalaşdırdı. Dünyanın enerji böhranları ilə sarsıldığı, böyük dövlətlərin belə çətin seçimlər qarşısında qaldığı bir zamanda Azərbaycan sabitlik və etibarlılıq simvoluna çevrildi
Bir zamanlar xəritə üzərində cizgi kimi görünən boru kəmərləri bu gün milyonlarla insanın evində yanan işığa, işləyən zavodlara, fəaliyyət göstərən xəstəxanalara çevrilib. Cənub Qaz Dəhlizi artıq sadəcə layihə deyil – o, Avropanın enerji təhlükəsizliyinin dayaqlarından biridir. Azərbaycan qazı təkcə sərhədləri keçmir, o, etimad daşıyır, sabitlik aparır.
Bu gün Azərbaycan 16 ölkəyə qaz ixrac edir. Bu rəqəm statistikadan daha artıqdır – bu, 16 dəfə təsdiqlənmiş etimad deməkdir. Enerji bazarında söz sahibi olmaq asan deyil. Amma sözünə sahib çıxmaq daha çətindir. Azərbaycan məhz bunu bacarıb.
Son 12 il ərzində dünya saysız-hesabsız böhranlarla üzləşdi – geosiyasi qarşıdurmalar, enerji qıtlığı, iqtisadi dalğalanmalar. Lakin bütün bu çətinliklər fonunda Azərbaycan öz prinsipial mövqeyini qoruyaraq etibarlı tərəfdaş obrazını daha da möhkəmləndirdi. Bu gün ölkəmiz 16 dövlətə qaz ixrac edir və boru kəmərləri vasitəsilə qaz tədarük edilən ölkələrin sayına görə dünyada birinci yerdədir. Bu fakt təkcə statistik göstərici deyil – bu, Azərbaycanın sözünə və öhdəliyinə sədaqətinin göstəricisidir.
Cənub Qaz Dəhlizi artıq sadəcə infrastruktur layihəsi deyil, Avropanın enerji təhlükəsizliyinin sütunlarından biridir. Bu dəhliz vasitəsilə Azərbaycan qazı qitənin müxtəlif nöqtələrinə çatır və milyonlarla insanın gündəlik həyatının sabitliyini təmin edir. Enerji təhlükəsizliyi bu gün siyasi sabitliyin sinoniminə çevrilib və Azərbaycan bu sabitliyin təminatçılarından biridir.
Azərbaycan enerji siyasətini yalnız qaz və neftlə məhdudlaşdırmır. Ölkəmiz paralel olaraq yaşıl enerji gündəliyini qətiyyətlə irəli aparır. 2032-ci ilə qədər 6–8 giqavat alternativ enerji istehsalı planı təkcə rəqəm deyil – bu, gələcək nəsillərə qarşı məsuliyyətin ifadəsidir. 240 meqavatlıq külək elektrik stansiyasının istifadəyə verilməsi, 230 meqavatlıq günəş stansiyasının fəaliyyəti və yeni layihələrin icrası göstərir ki, Azərbaycan enerji keçidini real addımlarla həyata keçirir.
SOCARın beynəlxalq layihələrdə iştirakı, Avropada enerji obyektlərinin alınması, yeni elektrik stansiyalarının tikintisi göstərir ki, Azərbaycan artıq yalnız xammal ixrac edən ölkə deyil. O, enerji infrastrukturu yaradan, enerji axınlarını yönəldən və strateji qərarlar verən aktordur.
Ən təsirli məqam isə budur: Azərbaycan öz enerji ehtiyatlarına arxalanaraq siyasi müstəqilliyini daha da möhkəmləndirib. Enerji gəlirləri iqtisadi sabitlik yaradıb, sabitlik isə dövlət gücünü artırıb. Bu gün Azərbaycanın beynəlxalq tribunadakı mövqeyi həm də onun enerji siyasətinin uğurları ilə bağlıdır.
Bəli, biz hamımız daha təmiz və təhlükəsiz planet istəyirik. Amma reallıq budur ki, enerji olmadan inkişaf mümkün deyil. Azərbaycan bu reallığı qəbul edərək balanslı yol seçdi – qazıntı yanacaqları ilə bərpaolunan enerjinin vəhdəti. Bu yanaşma emosional deyil, məsuliyyətlidir. Və məhz bu məsuliyyət ölkəni fərqləndirir.
Azərbaycanın enerji siyasəti bu gün bir həqiqəti sübut edir: güc təkcə resursa sahib olmaqda deyil, onu necə idarə etməkdədir. Etibarlı olmaq, sözə sadiq qalmaq, tərəfdaşlıq qurmaq – bunlar enerji siyasətinin görünməyən, amma ən vacib tərəfləridir.
Bütün bu addımların arxasında daha böyük bir həqiqət dayanır: enerji siyasəti Azərbaycanın siyasi gücünün mühüm dayağına çevrilib. Avropada yeni bazarlara çıxış, Almaniya və Avstriyaya qaz ixracı, Türkiyə və Serbiyada enerji layihələri, İtaliyada neftayırma müəssisələrinin əldə olunması – bunlar ölkənin təsir dairəsinin genişləndiyini göstərir. Azərbaycan artıq yalnız resurs ixrac edən ölkə deyil; o, enerji infrastrukturuna sahib olan, tranzit və emal imkanlarını idarə edən regional gücdür.
Bu siyasətin emosional tərəfi isə xalqın qürur hissidir. Bir zamanlar enerji təhlükəsizliyi baxımından məhdud imkanlara malik olan Azərbaycan bu gün dünyanın enerji xəritəsində strateji mərkəzə çevrilib. Bu, düşünülmüş liderliyin, milli maraqlara əsaslanan siyasətin və qətiyyətli iradənin nəticəsidir.
Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın enerji siyasətinin təkcə iqtisadi strategiya deyil, həm də milli gücün, beynəlxalq etimadın və qlobal məsuliyyətin ifadəsi olduğunu bir daha sübut edir. Enerji bu gün Azərbaycanın səsi, mövqeyi və gələcəyə inamıdır. Bu inam isə yalnız bugünkü uğurlara deyil, uzunmüddətli və dayanıqlı inkişaf perspektivinə əsaslanır.
İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə enerji artıq yalnız iqtisadi resurs deyil, diplomatik təsir mexanizminə çevrilib. Emosional xətt belə ola bilər: “Neft ölkəsi kimi tanınan Azərbaycan artıq yaşıl gələcəyin memarına çevrilir.” Enerji yalnız iqtisadi maraq deyil, həm də humanitar dəstək aləti kimi təqdim oluna bilər. Bu, Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərdə etik mövqeyini göstərir. 
Bu gün Azərbaycan enerji ilə təkcə iqtisadiyyatını deyil, həm də öz gələcəyini qurur. Boru kəmərləri torpağın altından keçsə də, onların yaratdığı təsir dövlətin siyasi zirvəsinə qədər yüksəlir. Enerji artıq Azərbaycanın taleyini yazan əsas sətirlərdən biridir.
Və bu sətirlər bir həqiqəti deyir: Azərbaycan yalnız enerji ixrac etmir – o, sabitlik ixrac edir, etimad ixrac edir, güc ixrac edir.

Müəllif: Faiq Sofiyev
 Qax şəhəri Tofiq İsmayılov adına 5 nömrəli tam orta ümumtəhsil         məktəbinin direktoru