“Xocalı Həqiqətlərindən Tarixi Zəfərə”

26 fevral – Xocalı soyqırımı qurbanlarının anım günü münasibətilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevnin Xocalıya səfəri və Xocalı Soyqırımı Memorial Kompleksinin açılış mərasimində etdiyi çıxış yalnız keçmişin xatırladılması deyil, həm də dövlətin strateji baxışının və milli mövqeyinin bir daha bəyanı idi. Bu çıxışda səsləndirilən fikirlər Azərbaycan xalqının keçdiyi çətin, lakin şərəfli yolun mahiyyətini açıq şəkildə ifadə etdi.
Dövlət başçısı çıxışında xüsusi vurğuladı ki, Xocalı həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması istiqamətində sistemli fəaliyyət uzun illər əvvəl başlanmışdır. Bu baxımdan Heydər Əliyev Fondunun rolu xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Fond yarandıqdan dərhal sonra “Xocalıya ədalət!” adlı genişmiqyaslı beynəlxalq kampaniyaya start verdi. Bu təşəbbüs qısa müddətdə dünyanın müxtəlif ölkələrində böyük əks-səda doğurdu. Kampaniya çərçivəsində keçirilən tədbirlər, sərgilər, konfranslar və informasiya aksiyaları nəticəsində Xocalı soyqırımı barədə məlumatlar beynəlxalq ictimaiyyətə daha geniş şəkildə çatdırıldı.
Bu fəaliyyətin əhəmiyyəti ondadır ki, tarixi həqiqətlərin tanıdılması yalnız diplomatik bəyanatlarla deyil, ardıcıl və məqsədyönlü ictimai-siyasi işlə təmin olunur. “Xocalıya ədalət!” hərəkatı məhz bu baxımdan milli yaddaşın qlobal miqyasda təqdimatı idi. Nəticədə bir sıra ölkələrin parlamentləri və beynəlxalq təşkilatlar Xocalı hadisələrinə hüquqi-siyasi qiymət verdi. Bu, uzunmüddətli, səbirli və prinsipial fəaliyyətin bəhrəsi idi.
Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanın qazandığı tarixi Qələbəyə də toxunaraq bildirdi: “Cəmi 44 gün ərzində düşməni məğlubiyyətə uğratdıq, düşmən təslim oldu, kapitulyasiya aktına imza atdı və biz müharibəni dayandırdıq.” Bu fikir Azərbaycanın hərbi-siyasi gücünü və strateji üstünlüyünü aydın şəkildə göstərir. 44 günlük Vətən müharibəsi sübut etdi ki, Azərbaycan Ordusu yüksək peşəkarlığa, güclü maddi-texniki bazaya və sarsılmaz ruh yüksəkliyinə malikdir. Bu Qələbənin mühüm cəhəti onun qısa müddətdə və minimal zaman çərçivəsində əldə olunması idi. Azərbaycan qarşıya qoyduğu hədəfləri sürətli və qətiyyətli əməliyyatlarla reallaşdırdı. Ən vacibi isə budur ki, müharibə Azərbaycanın öz beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazilərində aparıldı və qarşıya qoyulan məqsəd suverenliyin bərpası idi. Kapitulyasiya aktının imzalanması faktı isə müharibənin siyasi-hüquqi yekunu kimi tarixə düşdü.
Çıxışda səsləndirilən digər mühüm məqam Azərbaycanın müharibə zamanı nümayiş etdirdiyi humanist yanaşma ilə bağlı idi. Prezident vurğuladı ki, ermənilərdən fərqli olaraq Azərbaycan heç vaxt günahsız, əliyalın mülki əhaliyə qarşı müharibə aparmamışdır. Bu prinsipial mövqe Azərbaycanın dövlət siyasətinin və xalqımızın mənəvi dəyərlərinin ifadəsidir. Müharibə şəraitində belə mülki əhaliyə qarşı qəsdən zorakılıq etməmək, beynəlxalq humanitar hüququn normalarına riayət etmək yüksək siyasi mədəniyyət və mənəvi üstünlük göstəricisidir. Azərbaycan Ordusu hərbi hədəflərə qarşı əməliyyatlar aparmış, dinc insanlara qarşı qisas və ya intiqam siyasəti yürütməmişdir. Bu isə xalqımızın ləyaqətini daha da ucaltdı və beynəlxalq ictimaiyyət qarşısında ölkəmizin nüfuzunu gücləndirdi.
Xocalı Soyqırımı Memorial Kompleksi bu kontekstdə yalnız faciənin xatirəsi deyil, həm də ədalətli mübarizənin və mənəvi üstünlüyün rəmzidir. Bu abidə göstərir ki, Azərbaycan xalqı həm ağrını unutmur, həm də nifrət üzərində deyil, haqq və ədalət prinsipləri üzərində dövlət qurur.
Bu gün azad Xocalıda memorialın açılması, səsləndirilən tarixi fikirlər və vurğulanan prinsiplər bütöv bir mərhələnin yekunu kimi dəyərləndirilə bilər. Azərbaycan həm informasiya müstəvisində həqiqətləri dünyaya çatdırdı, həm döyüş meydanında Qələbə qazandı, həm də mənəvi müstəvidə üstünlüyünü qorudu.
Beləliklə, Xocalıda səsləndirilən fikirlər bir daha təsdiqlədi ki, ədalətə söykənən mübarizə gec-tez nəticə verir. Xocalı həqiqətləri artıq təkcə milli yaddaşın deyil, beynəlxalq ictimaiyyətin də gündəmindədir. Qazanılmış Qələbə isə təkcə hərbi uğur deyil, həm də xalqımızın humanist dəyərlərə sadiqliyinin və əxlaqi mövqeyinin təntənəsidir.

Aynur Hüseynova, 
Salyan şəhər 2 saylı tam orta məktəbin tarix müəllimi, YAP fəalı