Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsini yaşadacaq Memorial Kompleks

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev, birinci xanım  Mehriban Əliyeva və ailə üzvləri fevralın 26-da Xocalı şəhərində Xocalı Soyqırımı Memorialının açılışında iştirak ediblər. 
Xocalı Soyqırımı Memorialı Prezident İlham Əliyevin 2025-ci ilin fevralında imzaladığı Sərəncama əsasən, Xocalı faciəsi qurbanlarının xatirəsinin əbədiləşdirilməsi, tarixi həqiqətlərin gələcək nəsillərə çatdırılması və milli yaddaşın qorunması məqsədilə yaradılıb. Layihə Heydər Əliyev Fondu tərəfindən hazırlanan konsepsiya əsasında reallaşdırılıb. Memorialı dörd tərəfdən əhatə edən monolit Xocalı sakinlərini soyqırımından qorumağa çalışan rəmzi əllər formasında layihələndirilib.
Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə ehtiram əlaməti olaraq Memorialın həyətində qış fəslinin sonunda çiçək açan və yazın müjdəçisi olan badam ağacları əkilib. Bu illər ərzində "Xocalıya ədalət!" kampaniyasının rəmzi də badam çiçəyi seçilib və bu, təsadüfi deyil. Badam çiçəyi Xocalıda 1992-ci ilin fevral ayında törədilmiş soyqırımına münasibətdə ədalətin təmin olunmasını əks etdirir.
Xocalı memorial kompleksinin açılışı zamanı Prezident İlham Əliyevin çıxışı özündə tarixi ədalətin bərpası, milli yaddaşın möhkəmləndirilməsi və post-münaqişə dövrünün siyasi-ideoloji istiqamətlərini əks etdirən mühüm strateji mesajları ehtiva edirdi. Dövlət başçısının nitqi həm daxili auditoriyaya, həm də beynəlxalq ictimaiyyətə ünvanlanmış çoxqatlı siyasi mətn kimi dəyərləndirilə bilər.
Prezident cənab İlham Əliyev çıxışında Xocalı faciəsinin qurbanlarının xatirəsinin məhz Xocalının özündə əbədiləşdirilməsi böyük tarixi və mənəvi əhəmiyyət daşıdığını xüsusi vurğuladı.  Bu fikir əslində bir neçə mühüm məqamı ehtiva edir. Bu, Azərbaycanın öz suveren ərazilərində tam nəzarəti bərpa etdiyini nümayiş etdirir. Uzun illər işğal altında qalan ərazilərdə bu cür memorial komplekslərin yaradılması dövlətin ərazi bütövlüyünün real və faktiki təmin olunmasının simvoludur. Digər tərəfdən bu addım tarixi yaddaşın coğrafi məkanla birləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Yəni faciə artıq yalnız xatirələrdə deyil, məhz baş verdiyi məkanda əbədiləşdirilir. Bu isə milli yaddaşın daha dərin və təsirli şəkildə formalaşmasına xidmət edir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışının əsas ideoloji xəttlərindən biri də Azərbaycanın qazandığı Qələbənin Xocalı qurbanlarının ruhunun şad edilməsi kimi təqdim olunması idi. Dövlət başçısı açıq şəkildə bildirdi ki, Xocalının qisası döyüş meydanında alındı və Azərbaycan öz tarixi ədalətini təmin etdi. Bu yanaşma müasir Azərbaycanın siyasi ideologiyasında mühüm yer tutan "ədalətin bərpası" konsepsiyasının davamıdır. Burada Qələbə yalnız hərbi uğur kimi deyil, həm də mənəvi və tarixi ədalətin təmin olunması kimi təqdim edilir. Bu mesaj eyni zamanda cəmiyyətin milli birliyini möhkəmləndirmək və post-müharibə dövründə formalaşan yeni milli kimlik konsepsiyasını gücləndirmək məqsədi daşıyır.
Xocalının yenidən qurulması prosesi sadəcə infrastruktur layihəsi kimi deyil, tarixi ədalətin bərpasının davamıdır. Azərbaycan yalnız ərazilərini azad etməklə kifayətlənmir, eyni zamanda həmin ərazilərə həyat qaytarır. Bu, dövlətin uzunmüddətli strateji planlarının və regionda dayanıqlı mövcudluğunun göstəricisidir.
Xocalıda həyatın bərpası, memorial kompleksin yaradılması və keçmiş məcburi köçkünlərin geri qayıdışı Azərbaycanın post-münaqişə dövründə həyata keçirdiyi kompleks dövlət siyasətinin əsas komponentləridir.
            Prezident İlham Əliyevin çıxışı vasitəsilə Azərbaycan bir daha Xocalı faciəsinin unudulmadığını və bu hadisənin tarixi-siyasi qiymətinin dəyişməz qaldığını nümayiş etdirdi. Eyni zamanda, memorial kompleksin açılışı Azərbaycanın regionda yeni reallıqlar yaratdığını və artıq bu reallıqların geri dönməz xarakter daşıdığını göstərən siyasi akt kimi dəyər qazanır.
Bu gün Xocalıda ucalan memorial kompleks təkcə faciə qurbanlarının xatirəsinin simvolu deyil. O, həm də Azərbaycanın siyasi iradəsinin, tarixi yaddaşının və dövlət gücünün təcəssümüdür. Xalqımız XX əsrin ən dəhşətli qırğınlarından biri olan Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsini qalib ölkə, qalib xalq kimi yad edir. Xocalı qurbanlarının ruhları bu gün şaddır. Müzəffər Ali Baş Komandanın da dediyi kimi, onların qanı yerdə qalmadı, onların qisası Vətən müharibəsi zamanı döyüş meydanında alındı. 

Sehranə Rzayeva, 
Salyan şəhər 2 saylı tam orta ümumtəhsil məktəbin tarix müəllimi, Əməkdar müəllim