Azərbaycan, Türkmənistan və Özbəkistan liderlərinin iradəsi nəticəsində formalaşan üçtərəfli əməkdaşlıq formatı regional sülhün, sabitliyin və inkişafın təmin edilməsində mühüm rol oynayacaq

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas və sarsılmaz istiqamətlərindən birini Türk dövlətləri ilə qurulan möhkəm və hərtərəfli münasibətlər təşkil edir. Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya regionunda yerləşən Azərbaycan Respublikası, Türkmənistan Respublikası və Özbəkistan Respublikası arasında son illər müşahidə edilən siyasi dialoq, iqtisadi inteqrasiya təşəbbüsləri və mədəni-humanitar əlaqələr bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. 2025-ci il 22 avqust tarixində Türkmənistanın Avaza şəhərində Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin iştirakı ilə keçirilən yüksək səviyyəli görüşün yekunlarına dair bəyanat bu əməkdaşlıq formatının strateji xarakterini bir daha təsdiqləmişdir.
Cənab Prezidentin verdiyi bəyanat regionun siyasi, iqtisadi və strateji gələcəyi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu görüş, təkcə üç qardaş ölkə arasında əməkdaşlığın yeni mərhələyə yüksəlməsini deyil, həm də Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqazın geosiyasi arxitekturasında baş verən mühüm dəyişiklikləri əks etdirdi. Azərbaycanın təşəbbüskarı və fəal iştirakçısı olduğu bu format regional sabitliyin möhkəmləndirilməsi, iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşdirilməsi və beynəlxalq nəqliyyat-logistika marşrutlarının inkişafı üçün geniş imkanlar açacaq.
Türkmənistanın etibarlı inkişaf yolunda olması, Azərbaycan və Türkmənistan arasında mövqelərin üst-üstə düşməsi, türkmən xalqının Qarabağda məscid inşa etməsi təşəbbüsü, Özbəkistanın Xankəndidə tikiş fabriki və Füzulidə məktəb kimi infrastruktur layihələri ilə çıxış etməsi üçtərəfli münasibətlərin yalnız siyasi və diplomatik müstəvidə deyil, həm də sosial-iqtisadi və mədəni səviyyədə möhkəmləndiyini göstərir
Azərbaycan və Türkmənistan xalqlarını tarixi, mədəni və dini dəyərlər birləşdirir. Prezident cənab İlham Əliyevin bəyanatında qeyd olunduğu kimi, iki ölkə xalqları əsrlər boyu bir ailə kimi yaşamış, bu gün isə müstəqil dövlətlər kimi həmin ənənələri davam etdirirlər. Avaza görüşündə imzalanmış sənədlər, o cümlədən Arxadağ şəhəri ilə Azərbaycanın Füzuli şəhərinin qardaşlaşması barədə razılaşma, qardaşlıq münasibətlərinin rəmzi ifadəsi kimi qiymətləndirilə bilər.Türkmənistanın Qarabağda məscid inşa etməsi dini-mənəvi yaxınlığın və birgə humanitar əməkdaşlığın bariz nümunəsidir. Bu addım yalnız Azərbaycan–Türkmənistan dostluğunun möhkəmləndirilməsinə deyil, həm də işğaldan azad edilmiş Qarabağın dirçəlişinə töhfə verəcəkdir.
Azərbaycan və Özbəkistan arasındakı münasibətlər son illərdə "sözdə yox, əməldə qardaşlıq” prinsipi üzərində formalaşır. Xankəndidə fəaliyyət göstərən tikiş fabriki və Füzulidə inşa olunmuş 960 şagirdlik məktəb bunun konkret nümunələridir. Hər iki layihə həm iqtisadi, həm də sosial baxımdan mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bir tərəfdən, yeni iş yerlərinin açılması bölgənin sosial rifahını yüksəldir, digər tərəfdən isə təhsil infrastrukturunun gücləndirilməsi gələcək nəsillərin inkişafına xidmət edir.
Prezident cənab İlham Əliyevin çıxışında xüsusi vurğuladığı kimi, Özbəkistanın atdığı addımlar Azərbaycan üçün ən çətin dövrlərdə qardaşlıq dəstəyinin təzahürüdür. Bu, həm ikitərəfli münasibətlərin, həm də regional əməkdaşlıq perspektivlərinin real nəticələr verdiyini sübut edir.
Yüksək səviyyəli görüşün ən mühüm nəticələrindən biri isə üçtərəfli əməkdaşlıq formatının yaradılması barədə qərardır. Prezident İlham Əliyev bəyan etdi ki, artıq müvafiq dövlət qurumlarına göstərişlər verilib və nəqliyyat, tranzit, logistika, enerji, neft, qaz və mədəni əlaqələr üzrə əməkdaşlıq istiqamətləri müəyyən olunacaq. Bu isə regionda yeni geosiyasi əməkdaşlıq mərkəzinin formalaşdığını göstərir.
Hər üç ölkə beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərində strateji mövqeyə malikdir. Azərbaycan Şərq–Qərb və Şimal–Cənub marşrutlarının kəsişməsində yerləşir, Türkmənistan Orta Dəhlizdə mühüm tranzit ölkəsidir, Özbəkistan isə Mərkəzi Asiya iqtisadiyyatının aparıcı oyunçularından biridir. Bu üçlük, əslində, Avrasiya məkanında yeni əməkdaşlıq modelinin əsasını qoya bilər.
Azərbaycan, Türkmənistan və Özbəkistan liderlərinin iradəsi nəticəsində formalaşan üçtərəfli əməkdaşlıq formatı regional sülhün, sabitliyin və inkişafın təmin edilməsində mühüm rol oynayacaq. Bu əməkdaşlıq yalnız iştirakçı ölkələr üçün deyil, bütövlükdə Avrasiya məkanı üçün strateji əhəmiyyət kəsb edən yeni siyasi və iqtisadi platforma kimi qiymətləndirilə bilər.

Nübar Bayramova, 
Salyan Rayon Heydər Əliyev Mərkəzinin direktoru, YAP fəalı